Sokrates’in ‘kadınlar’ mücadelesi
Antik Yunanda kadınların bastırıldığı bir kültürün ortasında Sokrates, cinsiyet eşitliğini savunarak hem dönemin sofistleri hem de sonraki filozoflar için “istenmeyen kişi” oldu.
Bergson ve Türkiye
Bergson’a göre kapalı toplumlarda ahlak içgüdüseldir. Sevgiyle çevrelenmemiştir. Açık ve dinamik toplumlarda ise ahlak öğrenilir. Doğaya ve canlılara olan sevgiden ayrı tutulamaz. Ülkemizde yaşanan ahlaki çöküşte de bu ayrımın etkileri göz ardı edilemez.
Erkek meselesi
“Bilimadamı” demekle başlayan erkek merkezli düzen, şiddetten, tacize ve eşitsizliğe kadar yaşamın her alanına sirayet ediyor. Çözüm, kadınların dayanışmasında.
Samsun’dan önce altı ay
Mustafa Kemal’in Anadolu’ya geçmeden önce İstanbul’da geçirdiği altı ay, bir ulusun kaderini şekillendiren en kritik hazırlık dönemiydi. Bu dönemi Alev Coşkun, “Samsun’dan Önce Bilinmeyen 6 Ay” isimli kitabında anlattı.
Akıl ve duygu arasında kaybolan özne
Düşünmek, artık kendini tanımak değil. Foucault’ya göre “bilmek” eylemi, akıl ve duygunun ayrıştığı noktada insanı özne olmaktan çıkarıyor.
İnsan tükenmez
“Bu dünya değişmez” diyenlere Fethi Naci’nin edebiyatla verdiği yanıt: İnsan tükenmez! Bu yazı,
uykusuz gecelerden sezgiyle geleceğe uzanan yazma cesaretini ve bilinçli iyimserliğin anlamını sorguluyor.
Fichte ve Söylevler
Alman idealizminin önde gelen düşünürü Fichte, yalnızca Batı felsefesini değil Türkiye’deki erken Cumhuriyet kadrolarını da etkiledi. Peki onun “Söylevler”i bugün nasıl yaknı buluyor?
Annenin ötesindeki anne
Analitik psikolojinin kurucusu Jung’un gözünden bakıldığında annelik yalnızca biyolojik bir gerçek değil, bilinç dışına yerleşmiş kolektif bir imgedir. Anne arketipi, hem kişisel hikâyemizi hem de evrensel ruhsal kodlarımızı biçimlendirir.
Kötülükle nasıl baş edeceğiz?
Kötülük her gün maruz kaldığımız, tanık olduğumuz bir olgu. Peki ömrümüz kötülüğü yok etmek için çaba göstermekle mi geçecek? Gelin yanıtları birlikte arayalım.
Reinhold ve Aydınlanma
Bugün bir Aydınlanma krizinin tam ortasında yer alan ülkemiz için 18. yüzyıl Almanya’sında yaşanan felsefi tartışmalar bir yol gösterici olabilir.
Martı Jonathan Livingston
Farklı düşünen, kalabalıklara uymayanlar dünyayı değiştirebilir ancak onları izleyenlerin bunu kabullenmesi çoğu zaman zor olur. Tıpkı Martı Jonathan Livingston’a olduğu gibi.
Arzunun mayalanması
Nasreddin Hoca’nın göle maya çalması, basit bir espri değil, derin bir bilgelik taşıyan bir eylemdir. Bu hikâye, bireyselleşme sürecinde bilincin değil, bilinçdışının mayalanmasını temsil eder. Tasavvufi gelenekte sıkça rastlanan bu tür bir hal aktarımı, doğrudan ruhu etkileyen bir dönüşüm sürecidir.
Yabancılaşma: Feuerbach ve Marx
İnsanın öz değerlerini bir Tanrı’ya atfetmesi felsefenin “yabancılaşma”ya yaklaşımında önemli yer tutar.
Periferi insanları ve yedi uyurlar
Doğu’nun ekonomik, siyasi ve kültürel anlamda Batı’dan geri kalışının nedenlerini mitlere bakarak çözümleyebiliriz.
Orada olmak
Bireyin kendiliğini hatırlaması ve bunun farkında olması süreci oldukça yoğun ve zorlayıcı olabilir.
Çağlar ötesinden zaman sorgulamaları: Geçmiş ve gelecek nasıl var oluyor?
Zamana ilişkin sorgulamalar çağlar öncesinden beri felsefenin gündeminde oldu...
Bir filozofun sosyal sorunları: Maimon ve sıra dışı yaşamı
Bir filozof ne kadar yetkin olsa da fikirlerini açıklayacak ortam bulamazsa hak ettiği değeri görmesi gecikebilir. Solomon Maimon’un yaşamı bu duruma iyi bir örnektir.
Günümüzün güzellik tanımı sorunlu mu?
Güncel güzellik tanımı ile geçmişinki arasında felsefi açıdan büyük farklar göze çarpıyor.
Felsefe ışığında Türk Devrimi
Türkiye, Aydınlanma krizini aşmak üzere bir yol ayrımında. Bu noktada belirleyici olan ise bir amaç birliği edinmektir.
Tarihin en seçkin öznesi
Atatürk, toplum bilincini dönüştüren, toplumu “şimdiye”, olgunluk düzeyine taşıyacak olan karakteri, dehayı, tohumu, Türk toplumunun toprağına eken kişidir.
Teosofi hareketi ve etkileri
Günümüzde kitlelerin giderek daha fazla ilgi gösterdiği ruhçuluk yaklaşımıyla kaçış alanlarının filizlenmesinde o başroldeydi: Helena Blatavasky, Batı dünyasında en çok ilgi gören spritialistler arasında.
Budalalık, aşk ve sanat
Aklın kıt olması veya akıldan uzak olmak çağdaş dünyada eksiklik olarak görülebilir. Oysa budalalık gerçekliğe çıplak biçimde tanıklık etmek olarak da görülebilir.
Simya: Taştan insan yapma sanatı
Antik çağların gizemli çalışmaları günümüzde hâlâ merak uyandırıyor.
Var mısın ki?
Yüzyıllar öncesinden günümüze hatta yapay zekâ çalışmalarına ışık tutan büyük Türk filozofu Farabi’nin bilincinde bir yolculuğa ne dersiniz?
Barış koyun çocukların adını
Bugün 1 Eylül yani Dünya Barış Günü. Peki gezegenimize kalıcı barış hiç gelmeyecek mi?