Geçtiğimiz günlerde İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen 29. İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü tiyatro dünyamızın önemli bir ismine; eleştirmen Seçkin Selvi’ye verildi. Eleştirmenliğinin ötesinde, eğitmen ve çevirmen olarak da saygın bir isim Seçkin. Müjdat Gezen Sanat Merkezi (MSM) ve Yeditepe Üniversitesi Tiyatro Bölümü uzun yıllar eleştiri dersleri verdiği kurumlar. Çevirmenliği söz konusu olduğunda da ilk çevirisi 1956’da William Saroyan’ın “Merhaba Dışarıdaki” adlı oyunudur. Dünden bugüne, o akıcı dili ve kalemiyle tiyatro, edebiyat, felsefe dallarında 180 eser çevirmiş. Bu bağlamda, kısa bir süre önce vefat eden Paul Auster sanki onun ayrılmaz bir parçası olmuştur. Bugün de Can Yayınları ile çeviri alanında çalışmalarını keyifle sürdürüyor... Bu arada, elbette ki gazeteciliğini, dergiciliğini unutmamak gerekir Seçkin Selvi’nin. 1970’de Günay Akarsu tarafından kurulmuş olan devrimci tiyatro anlayışının savunucusu Tiyatro 70, izleyen yıllarda Tanju Cılızoğlu ve Seçkin’in katkılarıyla baskı ve sansürün tavan yaptığı yıllarda yol alacak ve bu karanlık dönem yeni bir karanlığa girerken kapanacaktır... Daha sonra çeşitli gazete ve dergilerde yazmaya devam eder. 1986’dan bu yana da Milliyet Sanat dergisinde çıkmaktadır eleştirileri. "
VE SERMET ÇAĞAN’LI YILLAR
Eğitimini Üsküdar Amerikan Kız Koleji ve Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi’nde yapan Seçkin Selvi 1962’den itibaren tiyatro eleştirileri yazmaya başlar. Büyük bir aşk yaşadığı ama çok genç yaşta yitirdiği eşi, değerli oyun yazarı ve yönetmen Sermet Çağan’ın Gen Ar Tiyatrosu’nda sahneye koyduğu Slowamir Mrozek’in “Polisler” oyunu sırasında tanışmıştım sevgili Sermet ve Seçkin’le. Yanılmıyorsam, 1967’de... Öncesinde, Sermet Çağan’ın unutulmaz oyunu Ayak Bacak Fabrikası’yla dönemin iddialı amatör topluluklarından Gençlik Tiyatrosu’nun Erlangen’de yakaladığı başarı ve bu başarının 1965’te Ankara Sanat Tiyatrosu’nda (AST) devamı sadece Türk tiyatrosunun değil, Sermet ve Seçkin Çağan’ın da hayatlarında önemli dönüm noktalarıdır...
Aynı şekilde, Sermet Çağan ve Fakir Baykurt’un girişimleriyle 1966 sonlarına doğru kurulan, Anadolu’ya açılım amacını güden ve maalesef çeşitli nedenlerle kısa ömürlü olan Türkiye Öğretmenler Sendikası Tiyatrosu: Tiyatro TÖS’e katkıları ayrı bir satırbaşıdır Seçkin’in yaşamında.
MÜCADELECİ BİR RUH
Zeynep Miraç, 2021 yılında Doğan Kitap’tan çıkan Seçkin: Ödünsüz Bir Yaşam kitabında onu “yürekli, dirençli ve azimli” bir insan olarak tanıtır. “Üretmekte direnen, teslim olmayan, yakın tarihin karanlık günlerinden nasibini fazlasıyla alsa da yaşam sevincini ve mizah duygusunu hiç kaybetmeyen... Bilgisini paylaşmakta bonkör, derdini paylaşmakta tutumlu...”
Sermet Çağan’ın Ağustos 1970’te 41 yaşında vefat ettiği sırada Seçkin 31 yaşındadır. Çok sular akar köprülerin altından. Saçma nedenlerle kimi zaman ünlü Sansaryan Han’a sapar sular, kimi zaman Maltepe Cezaevi’ne... Ama o, hep dimdik ayaktadır... Ve bugün, hepsi birer parlak yetişkin olan çocuklarıyla, torunlarıyla, hiçbir zaman ara vermediği çalışmalarıyla dopdolu bir yaşamdır Seçkin Selvi’nin yaşamı...
VE ÖDÜLÜN ANLAMI
Evet, işte böylesine başarılı bir tiyatro insanı, bir eleştirmen olarak İKSV Tiyatro Festivali 2025 yılı onur ödülünü sayın Bülent Eczacıbaşı’nın elinden alırken şöyle diyordu Seçkin Selvi: “Ödülün iki önemli anlamı var: Birincisi, bir tiyatro eleştirmeninin tiyatro festivali bağlamında ödüllendirilmesi ve böylelikle eleştirinin tiyatronun doğal bir parçası olduğunu vurgulaması. Çünkü eleştiri, sanat yapıtlarının olumlu ve olumsuz yanlarını gerekçesini göstererek irdelediği için bütün sanat dallarının olduğu kadar tiyatronun da destekleyicisi, yoldaşı, omuzdaşı, öncelikler de kışkırtıcısıdır. Ödülün benim için önemli olan ikinci anlamı da sosyal yaşamın her alanında var olması gereken eleştirinin, Demokles’in kılıcına hedef olan bir siyasi kimlik kazandığı günümüzde, eleştirinin ve eleştirmenin onurlandırılmasıdır. Onurlandım, gururlandım, çok teşekkür ederim.
