Bir gün KOAH (hava yollarının daralması) rahatsızlığı nedeniyle soluma güçlüğü çeken çok sevdiğim bir arkadaşım şöyle dedi: “Şöyle derin bir nefes alarak bir kerecik ciğerlerimi doldurup doyuma ulaşabilsem, neler vermezdim”. Vay canına bu nasıl bir söz “Bir nefes için neler vermezdim”. O gece uyuyamamıştım. Çok düşündüm, yaşantımızda farkında olmadığımız bir şeyin bilincine vardım: Nefes...
Çoğu insan bu zenginliğin farkında değil, derin bir nefes alıyorsunuz ciğerlerinizi dolduruyorsunuz, doyuma ulaşıyorsunuz. Dakikada 10-14 kez bunu yaparız, sağlıklı bir kişi 40-45 saniye nefesini tutabilir, ne de olsa her alışın bir de verişi var. Hatta bunu günde birkaç kez denemek daha sağlıklı, stresi azaltan ve bağışıklık sistemini güçlendiren bir uygulama. Ama bazı insanlar kesik kesik nefes alır. Bir türlü dolmayan akciğerler izin vermez, gıdım gıdım, adeta damlaya damlaya ama hiçbir zaman göl olmaz. Yaşamda karşılığı olmadan istediğin kadar kullanabileceğin tek şey nefes (oksijen), kullanabilirsen...
Gören görmeyenin, duyan duymayanın, bilen bilmeyenin, yaşayan yaşamayanın derdinden anlamaz. İşte nefes öyle bir şey. Her canlıya lazım, sporculara daha çok lazım. Yüz metre rekortmeni çıkış takozundan ayrılırken aldığı tek nefesle 20 metre gider. 100 metrelik mesafede 3 veya 4 nefes alabilir. 100 metre yüzme rekortmenleri suda ortalama 4 nefeste yarışı bitirir. Bir cimnastikçi serisini bitirene kadar 2 veya 3 nefes alabilir. Bir halterci örneğin koparmada ağırlığı kaldırırken işi bitirene kadar bir kez nefes alabilir, o da başlarken. Kullandığı enerji kısa süreli patlayıcı enerjidir. Patlayıcı enerjinin, oksijene ihtiyacı yoktur. Depodan yer. Süreçler uzadıkça oksijenli (aerobik) enerji kullanılır. Burada nefes alışları (oksijen) devreye girer. Normalde solunum, beyin tarafından kontrolümüz dışında gibi yapılan ve kişi dikkatini vermedikçe fark edilmeyen bir eylemdir. İstemsiz kaslardan oluşan kalp gibi.
Solunum sisteminde burun ve ağız yardımıyla dışarıdan alınan nefesin içindeki oksijen yutak ve solunum borusundan geçtikten sonra akciğerlere gelir. Kısa yolculuktan sonra kan yoluyla hücrelere gider, besinler yakılır, enerji açığa çıkar. Bu da size yakıt olur, o yakıtı harcayarak yürür, koşar, spor yaparsınız. Yakıta zam gelmedikçe (1) bol bol harcarsınız. Bakan, “nefes vergisi” koymadığı sürece bedava nefesiniz bol olsun! Yetişkinler günde ortalama 24 bin kez nefes alır. Bu yazıyı okuduktan sonra derin bir nefes alın bakalım bir kerede ciğerlerinizi doldurabilecek misiniz? Nefesinizi 40 saniye tutun bunu da başarabildiyseniz sağlıklı bir solunumunuz var demektir.
---
ZAFER ÖZHABEŞ
MİLLİ CİMNASTİKÇİ - ESKİ MİLLİ TAKIM ANTRENÖRÜ
