Her yıl Nisan ayının son Cumartesi günü kutlanan Dünya Veteriner Hekimler Günü, veteriner hekimlerin hayvan, insan ve çevre sağlığına katkılarını kutlamayı amaçlamaktadır. Bu yıl 26 Nisan 2025 Cumartesi yani bugün kutlanan Dünya Veteriner Hekimler Günü ile ilgili olarak Veteriner Halk Sağlığı Derneği tarafından hazırlanan ve aşağıda sunulan açıklama ile ülkemizde büyük mağduriyet yaşayan veteriner hekimlerin haklı taleplerini bir kez daha duyurmak istiyorum.
“HAYVAN SAĞLIĞI BİR TAKIM GEREKTİRİR: TEK SAĞLIK İÇİN GÜÇLÜ BİR RESMİ VETERİNER OTORİTESİ ŞART!
Her yıl Nisan ayının son cumartesi günü kutlanan Dünya Veteriner Hekimler Günü’nün bu yılki teması, Dünya Veteriner Hekimler Birliği tarafından "Hayvan Sağlığı Bir Takım Gerektirir" olarak belirlenmiştir. Bu tema, veteriner hekimliğin çok disiplinli ve işbirliğine dayalı yapısını vurgulamakta ve yalnızca meslektaşlarımızın değil; tüm ilgili disiplinler ile toplumun sorumluluğuna işaret etmekte olup insan, hayvan ve çevre sağlığı arasındaki ilişkiyi esas alan “Tek Sağlık” yaklaşımıyla örtüşmektedir.
Zoonotik hastalıklar ile yeni ve yeniden ortaya çıkan hastalıklardaki artış, antibiyotik direncinin yaygınlaşması, gıda güvenliği tehditleri ve iklim değişikliği gibi küresel sorunlar, sağlık politikalarının yeniden şekillendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda geliştirilen Tek Sağlık yaklaşımı; insan, hayvan ve çevre sağlığını bir bütün olarak ele alan disiplinler arası bir iş birliği modelidir. Bu model, yalnızca meslekler düzeyinde değil, aynı zamanda kurumsal yapı ve kamu yönetimi perspektifinden de bütüncül bir organizasyon gerektirmektedir. Tek Sağlık yaklaşımının başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için kamu kurumları arasındaki etkili iletişim, işbirliği ve koordinasyon büyük önem taşımaktadır. Bu işbirliğinin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi ise kurumların organizasyon yapılarının açık, uyumlu ve bağımsız olmasına bağlıdır.
Ülkemizde sağlık ve çevre hizmetleri bakanlık düzeyinde organize edilirken, veteriner hekimlik hizmetleri dağınık bir yapıda, birçok kurum arasında paylaştırılmıştır. Bağımsız ve güçlü bir resmi veteriner otoritesinin bulunmaması; hayvan sağlığı, zoonotik hastalıklarla mücadele ve kriz yönetimi gibi alanlarda etkinliği azaltmakta, veteriner hekimlerin sağlık, gıda ve çevre politikalarında yeterince temsil edilmesini engellemektedir. Ayrıca, veteriner hekimler hem görevde hem emeklilikte, tabip ve diş hekimlerinin yarısından az maaş almakta; bu durum mesleğin değersizleştirildiğini ve yapısal sorunların derinliğini gözler önüne sermektedir. Oysa Tek Sağlık yaklaşımı, tüm sağlık meslek gruplarının eşit ve etkin katılımını zorunlu kılar.
"Hayvan Sağlığı Bir Takım Gerektirir" teması, hepimize bir çağrıdır: Sağlıklı bir gelecek için birlikte çalışmalıyız! Halk sağlığının ayrılmaz bir parçası olan veteriner hekimlik hizmetleri, yalnızca hayvan sağlığıyla sınırlı olmayan; toplum sağlığının, çevrenin ve sürdürülebilir kalkınmanın da ayrılmaz bir bileşenidir. Bu nedenle Tek Sağlık yaklaşımının Türkiye’de başarıya ulaşması, veteriner hekimliğin kurumsal olarak güçlendirilmesi, veteriner hekimlerin, sağlık politikalarında söz sahibi olmaları ve disiplinler arası eşit ortaklık anlayışının yerleşmesiyle mümkün olabilecektir.
Kamu örgütlenmesinin yetersizliği, veteriner hekimlerin görev yetkilerindeki belirsizlik, zoonoz ve salgın hastalıkların artmasına neden olurken, hayvancılığın dışa bağımlılığı ve ekonomik kriz, yetiştiricilerin sektörden uzaklaşmasına ve hayvansal protein eksikliğiyle halkımızın uzun vadeli sağlık sorunları yaşamasına yol açmaktadır.
Bu bağlamda;
• Uluslararası sözleşmelerin öngördüğü etkin, bütüncül, bağımsız, mobil, havza bazında sektörel olarak örgütlenmiş, merkez taşra bağı güçlü bir Veteriner İşleri Genel Müdürlüğü çağdaş gereklere uygun olarak kurulmalıdır.
• Veteriner hekimler, halk sağlığını ilgilendiren tüm karar süreçlerinde aktif biçimde yer almalıdır.
• Tek Sağlık yaklaşımının uygulanabilirliği yasal ve stratejik bir çerçeve belge hazırlanmalı ve buna uygun “Tek Sağlık Ulusal Eylem Planı” geliştirilmeli ve uygulanmalıdır.
• Veteriner hekimlerin diğer sağlık meslek gruplarıyla eşit haklara sahip olması sağlanmalı; maaş, emeklilik ve çalışma koşullarını kapsayan özlük hakları acilen iyileştirilmelidir.
Dünya Veteriner Hekimler Günü vesilesiyle, sağlığın ancak tüm disiplinlerin ve kurumların birlikte gerçekleştirdiği bir takım çalışmasıyla korunabileceğini bir kez daha hatırlatıyor; tüm veteriner hekimlerin bu süreçteki vazgeçilmez rolünün daha görünür ve güçlü hale gelmesi gerektiğine inanıyoruz.
