Menderes ve Said Nursi
Özdemir İnce
Son Köşe Yazıları

Menderes ve Said Nursi

07.02.2023 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

“Kör ölür badem gözlü olur!” demeyeceğim. Ancak, “Yeter! Söz milletindir” seçim afişiyle seçim kazanan Demokrat Parti’nin ilk ve tek başbakanı Adnan Menderes ne demokrasi kahramanı ne de şehididir. Ceza yasasında en ağır ceza “idam” olduğu için idam edildi. Partisi, ceza yasasından kaldırmış olsaydı idam edilmezdi.

İktidara geldiğinde 14, idam edildiğinde 24 yaşında olan bir tanığın gözlemiyle konum betimlemesi yapıp idama neden olan bir gerçekliği yazacağım:

14 Mayıs 1950 günü Türkiye Cumhuriyeti’nin mali durumu, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden diplomalı Prof. Dr. Bilsay Kuruç’tan (kendisine teşekkür ederim) öğrendiğime göre aynen şöyleydi:

- Osmanlı borçlarının birkaç taksidi dışında Cumhuriyetin bir kuruş bile dış borcu yoktu. 

- Merkez Bankası’nda altın rezervi yüksekti. Demokrat Parti bu rezervi 1952 yılında tüketti.

- Ölçüsüz ithalat bolluk yarattığı için halkın gözünü boyadı ama kasayı tamtakır bıraktı ve dış borçlanma başladı.

Demokrat Parti’nin mirasyedi siyaseti ve devrim karşıtlığı Cumhuriyetin günümüze kadar yaşadığı bütün belaların kaynağıdır.

Şimdi, idamına yol açan ve günümüze de bir belalı miras olarak kalan Nurculuk olgusunu, siyasal İslamcı, laik Cumhuriyet düşmanı bir fesat kaynağından aktaracağım:

 Nurcuların sitesi Sorularla Risale Sitesi’ne “Üstad Bediüzzaman’ın Adnan Menderes’e bakış açısı nasıldı” diye sormuşlar. Soruya cevap veren zat da aşağıdaki satırları yazmış. Ben araya girmiyorum:

[Bediüzzaman Said Nursi, 1923 yılı başında Meclis’te yaptığı konuşmanın ardından, Ankara’nın siyasi havasından rahatsız olup Van’a giderek mesaisinin tamamını iman hizmetine teksif etti. Yıllarca siyasi atmosferi, basını takip etmediği gibi İkinci Dünya Savaşı sırasında dahi dünya ile alaka kurmadı. Ancak, savaşın acı sonuçlarından da kaynaklanan hürriyet arayışları ve bizdeki yansıması olan çok partili hayata geçişle birlikte siyasetle alakadar olup Demokratları destekledi.

Menderes’i açık bir şekilde destekleyerek talebelerini de bu doğrultuda yönlendirdi. Bu desteğinin sebeplerini muhtelif vesilelerle izah etmiştir. Bu izahlarının bir kısmı şöyledir:

Demokratları küfre karşı muhafaza edip destekliyoruz. Desteğimizi çekersek Demokratlar yıkılacak ve küfür ortaya çıkacaktır. Menderes komünizm, anarşizm tehlikesini bertaraf etmek, dinsizlik hareketini durdurmak konusunda Risale-i Nurların önemini anlamış olup, bu Nurların okullarda ders kitabı olarak okutulması için etrafındakileri iknaya çalışmaktadır. Adnan Menderes Nurların neşri için maarif vekili Tevfik Bey’e emir verdi. Menderes İslamiyetin ulviyetini anlayan samimi bir Müslümandır. Adnan Menderes’le çok alakadarım. Onu duama dahil ettim.

Bediüzzaman Hazretleri bir yandan Demokratları desteklemiş, diğer yandan da ikazlarıyla onlara Kuran hakikatlerini hatırlatmaya devam etmiştir (...)

Üstad, Menderes’i ziyarete giden talebelerine; kendisinden selam söylemelerini, kendisini dindar bir vekil olarak bildiğini, onun hatırı için bu memlekette kaldığını, kendilerine yardımcı olunmasını söylemiştir. Menderes selamı hürmetle almış ve kendilerinin müsterih olmalarını, arzularının yerine getirileceğini beyan etmiştir. Bilahare Menderes’in, milletvekili Tahsin Tola’ya: “Seni vazifelendiriyorum. Hemen faaliyete geçin, Diyanet İşleri’ne gidin... Eyüp Sabri Efendi (Hayırlıoğlu) ile görüşün... Risale-i Nurları neşretsin” dediği ifade edilmektedir.

Bediüzzaman’ın Menderes ve kendisi ile ilgili tespiti de çok dikkat çekicidir. “Menderes bir din kahramanıdır. Dine büyük hizmetleri olmuş ve olacaktır. Fakat Adnan Bey arzu ettiği hizmetinin semeresini göremeyecektir. Benim de dine hizmetim olmuştur. Ketm etmeyeyim... Ama ben de hizmetimin semeresini Adnan Bey gibi göremeyeceğim. Her ikimizin de hizmetlerimizin semeresi ileride görülecektir.”]

Evet, bu hizmetin semeresini Adnan Menderes ile Said Nursi birlikte gördüler ve bu semerenin meyvelerini AKP ve devlete çöreklenen tarikatlar bol bol yemektedir.

Yazarın Son Yazıları

Gündelik hayat ve kuralları

Uzun süredir, gündelik hayatın türlüsüyle, sağlık işleriyle, bilgisayarımla, internetle, telefon santralcılarıyla, sekreterlerle başım hiç de hoş değil.

Devamını Oku
05.10.2025
Yürrü kerreste müdürü

Mersin’de, çocukluğumda, o zamanlar adı Bozkurt olan caddenin üzerindeki Büyük Çıkmaz Sokak’ta (artık çıkmaz değil) otururduk.

Devamını Oku
03.10.2025
Düşman bile yapmaz

Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, doğal zenginlikleri ve tarihi mirasıyla dünya çapında ilgi gören Muğla’nın, rant uğruna tehdit altında olduğunu söyledi.

Devamını Oku
30.09.2025
Müslüman birey yoktur*

Defterlerimden birine yazdığım ancak kaynağını yazmayı ihmal ettiğim alıntı şöyle...

Devamını Oku
28.09.2025
Zırva tevil götürmez (2)

Zırvalıkla ilgili ilk yazıyı 29 Ağustos 2025 günlü Cumhuriyet gazetemizde yayımlamıştım.

Devamını Oku
26.09.2025
RTE ne yapmak istiyor?

Basından bir haber: “Kabine toplantısı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Beştepe’deki sarayında toplandı. Saat 14.30 sıralarında başlayan ve iki saat süren toplantıda, PKK’nin sembolik silah bırakma töreni ve Meclis’te komisyon kurulması çalışmalarıyla devam eden süreç, orman yangınları ve Gazze gibi başlıklar görüşüldü. Toplantının ardından konuşan Erdoğan, CHP’ye seslenerek ‘Siyasette pek çok şeyin kazası olur ama süreci yokuşa sürmenin affı olmaz. Süreç, özellikle ana muhalefet partisi için geçmiş günahlarına kefaret olabilecek bulunmaz bir fırsattır’ dedi.”

Devamını Oku
23.09.2025