Cumhuriyetin ‘laiklik’ ilkesine darbe üstüne darbe
Şükran Soner
Son Köşe Yazıları

Cumhuriyetin ‘laiklik’ ilkesine darbe üstüne darbe

19.04.2022 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

Saray odaklı son girişim, “Diyanet Akademisi” kurulması yönündeki yasa önerisi. Lisans düzeyinde dini eğitim veren yükseköğretim kurumları, kuruluş, kurullarının ortak çalışmaları ile eğitim programları uygulayabilecekler.

Cumhuriyet’in dünkü manşet haberinde ise derin yoksulluğun en çok çocukları etkilediği gerçeğinin altı çiziliyordu. Ailelerin açıklamaları üzerinden dün ders başı yapan çocukların, okula giderken hazırlanan beslenme çantalarının içlerinin hangi boyutlarda boşaldığının örnekleri verilir, sadece kuru ekmek ve su bulunduğu bilgisi yer alırken “Aç karnına ders başı” başlığı atılmıştı. Zorlu koşulların kayıp kuşakları ürettiği vurgusu ile sağlık ve eğitimden yoksun kalmalarının saptamaları yapılıyordu.

Öte yandan uzmanlar “İktidarın salgınla kumarı”nı ortaya koyan gerçeklerin altını çiziyordu. Ramazan ayı gerekçe yapılarak tarihleri gelen aşılamaların yapılmaması ise ramazan sonrası yaşanacak olumsuz tablonun tuzu biberi olacak. Bayram sonrası havaların ısınması ile umutla beklenen salgın düşüşü gündemde olacakken, aşısız açılmalar, maskelerin fırlatılıp atılmış olmasının kaçınılmaz sonuçları olarak bulaşın artması, patlaması hiç de sürpriz sayılamayacak.

***

BETAM’ın dün sonuçları ulaşan “Konut Talebi, Fiyat Artışları Raporu” üzerinden yapılmış araştırmanın sonuçları, ülkemiz nüfusunun çok ama çok büyük çoğunluğu için yaşamın giderek nasıl karabasana dönüştüğünün belgesi bir dizi sonucu yüzümüze çarpmakta.. Satılık konutların geçen yılın mart ayından bu yılın nisan ayına Türkiye genelinde artış oranları ortalaması metrekareye yüzde 134.3 olarak 8 bin 656 TL’ye çıkıvermiş.

İstanbul, en yüksek artış oranı yüzde 159.3 ile metrekare fiyat olarak 12 bin 805 liraya yükselirken Ankara yüzde 116.6’lık artışla 5 bin 540 liraya çıkmış. İzmir yüzde 119.3’lük artış oranı ile metrekare olarak 9 bin 722 lirayı bulmuş. “Kapatılan ilan yaşı” kavramı üzerinden çalışma da benzer gelişmeleri doğruluyor; Türkiye ortalaması 40.3 günü buluyor. İstanbul, iller içinde 38.5 ile başı çekerken Ankara 31.7 güne çıkmış, İzmir ise 46.6 günü yakalamış.

Otobüs biletleri fiyatlarının uçak biletlerini yakalamış olması, halkımızı yaşadıkları illerde kalmaya hapsetmiş görünüyor. Bayrama dönük ekonomik hesapların ürünü zorunlu bulunulan yerlere pas edilmiş olunması gerçeğinin, olumsuz moral sonuçları olsa olsa ayrıntı bile sayılabilir. Günlük yaşam, beslenme fiyatları üzerinden çıplak gözlemlenen patlamalar gerçek kaygıların karabasanı..

***

En son sıcak gelişmelerin kapsamında, iktidara yakın iş insanlarının, Saray’ın ekonomi politikasının değişmesini öngören çıkışları var. Doğrusu Arınç’ın eleştirilerinde simge olan çıkışların, giderek sayıları pıtrak gibi artış gösteren diğer yandaşlara sıçramalarıyla dikkat çekici. Nedenlerini sorgulamaya kalkışırsak, Mustafa Çakır arkadaşımızın dünkü gazetemizin 4. sayfasında yayımlanan “İktidara bütçe yetmedi” başlıklı yazısının içinde yer alan tablolara birazcık göz atabilmek yeter de artar bile.

Adalet Bakanlığı’nın yeni ödenek toplamı 33.5 milyara çıktığı halde, ilk üç ayın harcaması 9.3 milyarı bulmuş. Milli Savunma Bakanlığı’nınki 94.4 milyar, ilk üç ayın gerçekleşmesi 19.6 milyar, İçişleri Bakanlığı 15 milyar, ilk üç ay gerçekleşmesi 3.5 milyar. Dışişleri Bakanlığı 7.5 milyar, ilk üç ay gerçekleşmesi 2.2 milyar. Hazine ve Maliye Bakanlığı 855.2 milyar, ilk üç aylık gerçekleşme 310.6 milyar. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 66.3 milyar, ilk üç aylık gerçekleşme 18.6 milyar. Kültür ve Turizm Bakanlığı 7.7 milyar, ilk üç ayı 1.8 milyar. Tarım ve Orman Bakanlığı 65.1 milyar, ilk üç ayı 15.9 milyar.

Yazarın Son Yazıları

Oğulları, babaları rehin alan vicdan...

Güncel, kişisel bir aileye dönük özel savunma yapmak durumuna düşmek istemiyorum.

Devamını Oku
04.10.2025
Sabahın köründe herkes yaşam derdinin peşinde

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı, özel davet eden “dostum Trump” görüşmelerinin kapı arkasının kuşkusuz dedikoduları ağır basacaktır. İlk çıkarımlar, yorumlardan öğrenilebildiği kadarı ile Rusya’dan gelen enerjiden vazgeçilmesi dayatması ağır basmakta. Cumhurbaşkanımızın koşulları içinde; “Midyat’a pirince gidilirken eldeki bulgurun uçup gitmesi” gibi bir tablo ile yüz yüze kalınmış.

Devamını Oku
30.09.2025
Trump’ın cumhurbaşkanı üzerinden Türkiye’yi yönetme programı

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın girişimleri, Dolmabahçe görüşmeleri üzerinden gündeme geldiği gerçekliği yalanlanmadı.

Devamını Oku
27.09.2025
Trump’ın ipi ile kuyuya inilir mi?

Sonuçta Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın beklediği davetin tarihi de Özel’in önceden duyurduğu doğrultuda Beyaz Saray tarafından dünya kamuoyuna da ilan edilmiş oldu.

Devamını Oku
23.09.2025
Evdeki hesap çarşıya uymuyor

Ülkemiz içindekiler için de geçerli olmak üzere, dünya çapında yaşanmakta olan gelişmelerin bütününe dönük baktığımızda, yaşananları özetlemeye dönük bana en uygun gelen başlığın “Evdeki hesap çarşıya uymuyor” olduğunun altını çizmek istedim.

Devamını Oku
20.09.2025
CHP’ye yargı kıskacı: Vatandaşı çaresiz bırakma düşü

En garip olanı da onlar adına Suriye politikalarında başı çeken, İçişleri Bakanları Hakan Fidan ile tam tersi anlamlar çıkan açıklamalarının sonunu hiç duyamıyoruz.

Devamını Oku
16.09.2025
Amerika’nın öteki yüzü

Bizim, 12 Eylül 1980’de yaşadığımız, 1960’lar sonrası anayasal hak özgürlükler üzerinden kazanımlarımızı, toptancı “tangır tungur” etmiş, bugünlere kadar adım adım geriye gidişlere nokta konamamış haklar kayıplarımızı Amerika’nın, 11 Eylül 2001 yılında, uçaklarla New York’un bombalanmasıyla yaşadığı toplumsal travmanın bilinçli yönlendirilmesi üzerinden yaratılan, yeni dünya düzeni stratejilerinin güncel sonuçlarını da elbette dikkatle izlemek zorundayız.

Devamını Oku
13.09.2025
Saray’ın son hamlesi: CHP’nin işgali operasyonu

Önceki gün alınan bir kararla, İstanbul’da üç günlüğüne sokağa dönük toplumsal eylemlere yasak getirildi. Dün için, okus pokuslu hukuksal gerekçeleri üzerinden sayısız tartışmanın yapılabileceği bir yargı kararı hazırdı. Güvenilir kimliği kendileri tarafından da ilan edilmiş, “çekirdekten” CHP’li Gürsel Tekin, önceden ilan ettiği üzere, polis operasyonu eşliğinde dün öğlen saatlerine doğru CHP İstanbul İl Başkanlığı’nın içine girebildi.

Devamını Oku
09.09.2025
Yaktıkları yangınlardan mal kaçırıyorlar

Şekil olarak bakarsak, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kimliği, sorumluluğu altında, sivil diktatörlükler sayılmazsa, aralıksız sandıktan çıkabilmiş dünyanın tek sivil iktidarını yaşıyoruz.

Devamını Oku
06.09.2025
‘Tito’ Yugoslavya’sı dersleri... Özgürlük ayrımcılık sınırları...

Yazarımız Prof. Emre Kongar’ın 31 Ağustos Pazar günkü köşesinde yazdığı, Yugoslavya örneği başlıklı yazısı üzerinden, kimi geçmişten tanıklığını paylaştığım, Cumhuriyet gazetesinde de yayımlanmış anlamlı gelişmeleri de anımsatmanın yararlı olabileceğini düşünüyorum.

Devamını Oku
02.09.2025
'Dostum Trump'ın kazıkları...

Bölgenin gelişmelerinde uzmanlaşmış siyasetçiler, gazetecilerin ortaya koydukları verilerle; “İsrail’in bölgeyi ateş altına alan yaklaşımlarına kapı açıyor.”

Devamını Oku
30.08.2025
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Malazgirt Zaferi

Ahlat’ta, sabah başlatılan ilk etkinlikte, okçuların kırmızı sarı, sarık, cüppeleri ile gerçekleştirilen törene katıldı. Öğleden sonra mezarların başında, Devlet Bahçeli ile birlikte görüntülendiler.

Devamını Oku
26.08.2025
Prof. Dr. Nakiye Öztürk’ü uğurlarken...

Prof. Dr. Nakiye Öztürk, İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Onkoloji Bölümü’nde, kanser hastalarının tedavisinde yıllarını verdiği dönemlerle sınırlı değil, gönüllü ayırdığı zaman dilimleriyle, hem çok sayıda vakıf, sosyal kurum, dernek bağlantılı, bire bir, uzak yakın çok sayıda ailenin dertlerine çare üretmeye dönük derin izler bırakmış, kuşaklar sonrasına yansıyacak örnek bir bilim insanımız.

Devamını Oku
23.08.2025
Sonunda susan değil, direnen kazanıyor...

Gündemimizde öncelikli, kamuda çalışan örgütlü işçi sendikalarının sözleşmeleri vardı. 12 Eylül’ün mirası, dünyada bir örneği olmayan, adı grev ertelemesi, özünde grev hakkının kullanılamaz olmasını sağlayan bir yasal düzenlememiz var.

Devamını Oku
19.08.2025
Yalancının mumu yatsıya kadar...

Son günlerin gün değil saatler içinde değişmiş olarak öne çıkan haberlerinin içeriklerine, gerçekleri üzerinde içerik değişimlerindeki savrulmaya, bir diğerini yalanlayan içeriklerine bakıldığında, gelişmelerin bütünlüğü üzerinden yaşadıklarımızı anlatabilmek için başkaca bir başlık bulamadım.

Devamını Oku
16.08.2025
28 Nisan 1960 Turan Emeksiz’in öldürülmesi..

Demokrat Parti, Menderes hükümetinin sivil diktatörlüğünün tırmanışının yaşandığı yıllar... Sakın ola ki sivil diktatörlükte sınır tanımayan bir iktidarın otoriterleşmesinde, kendisini iktidara getirmiş Amerikan yönetiminin bile gönderilmesi günlerinin geldiği sonucunu çıkarmış olarak görevden alınmalarında öncülük yaptığı günlerin gelişmelerini unutmaya kalkışmayalım.

Devamını Oku
12.08.2025
Evdeki hesap çarşıda tutmuyor

Bizim 68’lilerin basın sözcüsü, hukuk, ekonomi, bankacılık, siyaset üzerinden de deneyimli arkadaşım Tunga Ungun, ne zaman telefonla arayıp kimi gazetecilik üzerinden gelişmelerle uyarmaya çalışsa, canım sıkılıyor.

Devamını Oku
09.08.2025
Kapalı kapılar arkasında kotarılan işlerin temizi olur mu?

İktidarlarını sürdürebilme yolunda düğümleri elleriyle çözmeye çırpındıkça dolaştırdıklarının gerçeğini yaşıyoruz. Gözlerimizin içine baka baka yapmaya, kotarmaya çalıştıklarının ayıbını paylaştıklarını düşlemek gerçek bir yanılgı olur. Yüzleşilecek koşulların izinin söz konusu olmamasıdır ki... Birbirlerinden kirli işler, uzlaşmaların hepsi birden, kapalı kapılar arkasında ancak kotarılabiliyor.

Devamını Oku
05.08.2025
Yağma düzeninde ayakta kalma çırpınışları...

Keyfine, dilediğine göre af yetkisi uygulamalarından...

Devamını Oku
02.08.2025
Prof. İsa Eşme’den yarım kalan Aydınlanma atılımı Köy Enstitüleri

Bugün Cumhuriyet YouTube’dan yayına girecek üç kuşaktan tanıklıklarda, söyleşi konuğumuz Prof. İsa Eşme, yarım kalmış Aydınlanma atılımımız, Köy Enstitülerini gündemimize taşıyor. Bir ömür boyu eğitim sorunlarının içinde, çözüm arayışlarını araştırmış, sorumluluk almış, çok sayıda araştırma kitabını üretmiş, çözüm arayışlarına dönük sayısız söyleşiye katılmış, makale yazmış hocamızın ulaştığı sonuçları üç kuşak söyleşimizle de paylaşmak istedik.

Devamını Oku
29.07.2025
Yok edenler karşı yaşatanların savaşı

Sadece Cumhuriyetin kurtuluş-kuruluş savaşları sonrası ülkemizin yaşanmış Cumhuriyet tarihi için geçerli olduğunu savlarsak kendimizi kandırmış bile olabiliriz.

Devamını Oku
26.07.2025
Altan ağabeyin ayak izlerinden yürüyebilmek

Öncelikle kimliğini belirleyen gazetecilikte; devamında ilkeleri, değerleri ile hiç vazgeçmediği CHP, sosyal demokrasi çizgisinde.

Devamını Oku
22.07.2025
Hep gererek kazanıyormuş

Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha Gezi Direnişi sonrası, halkı germenin doğru olmadığı uyarılarını yanıtlarken yedi seçim sonucunu da halkı gererek seçim kazandığını açıklamış.

Devamını Oku
19.07.2025
Sıkıştıkça tehdit tek çıkış yolu oluyor

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ikilisinin, kader birliğine dönüştürdükleri iktidar ortaklığı yürüyüşlerinde, tutsa da tutmasa da uysa da uymasa da onu bunu hedef alan tehditlerin ardı arkası kesilecek gibi değil...

Devamını Oku
15.07.2025
Ali Özgentürk’e gecikmiş uğurlama

Ülkemizde sanatçılarımızın ödemek zorunda bırakıldıkları bedelleri yok sayma lüksümüz olabilir mi?

Devamını Oku
12.07.2025
Çetinkaya’yı uğurlarken

Ord. Prof. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu’nun 24 Şubat 1992 yılında aramızdan ayrılışının töreninden söze girmek gerek.

Devamını Oku
09.07.2025
Ortadoğu iktidarları Trump’ın kuklası mı?

İktidara yeniden geldiği günlerden bugünlere, ülkesine dönük iç siyasetinde çelişkilere bağlı iç çatışmacılıktan doğan zikzakların ürünü, iktidar ortaklığını paylaştığı odaklar da içinde, toplumsal patlamalı eylemlerden kurtulamayan Trump’ın, İsrail-İran savaşının yönlendiricisi, başaktörü rolünü oynayabilmesi çok çarpıcı, bir o kadar da sorgulanması gereken bir gelişme değil mi?

Devamını Oku
17.06.2025
İsrail İran’a saldırdı. Altın, döviz fiyatları zıpladı...

Bizi, Ortadoğu halklarının geleceklerini yok sayan emperyal tuzaklarda, bu son operasyonda da Amerika, Trump yönetimi başrolde.

Devamını Oku
14.06.2025
İnsanlıktan çıkma hallerinin son perdesi...

Açlıktan ölmekte olan çocuklara mama, ilaç, giyecek, bez götürmeye çalışan yardım gemisi Madleen’e İsrail el koydu.

Devamını Oku
10.06.2025
Zeynep Avcı ile ‘bizim Babıâli’miz’

“Bayram günleri içinde, tatiller, ziyaretler arasında, YouTube’dan bu akşam yayına girecek üç kuşak söyleşisi olur mu?” sorgulamasını yapabilecekler olabilir.

Devamını Oku
07.06.2025
Bataklıktan çıkış umutları, belediye operasyonları

Güneşli bir pazar gününe uyanmış yurttaşlar, çoğunlukla ailecek, ekonomik koşulların elverdiği ölçülerde kendilerini sokaklara atmışken, gece yarısı operasyonları ile gelmiş, İstanbul’dan CHP’den, Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün, Gaziosmanpaşa Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe, Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara ve içlerinde belediyelerin kritik görev yerlerinden 47 kişi hakkındaki yeni tutuklamaları kuşkusuz çok saatler sonrasında öğrenebilmişlerdir.

Devamını Oku
03.06.2025
Erdal Atabek’in yamacında 58 yıl

Türk Tabipleri Birliği’nin, Dr. Erdal Atabek’in başkanlığında, çok güçlü bilim insanlarımızın da desteğinde, sağlık hizmetlerinin paranın tuzağından kurtarılıp halkın sağlığı için çalıştırılması savaşımının başlatılması yılı 1966.

Devamını Oku
31.05.2025
Okulöncesinden uzmanlaşmanın her aşamasına, eğitimde dipden dibe...

Cumhuriyet Vakfı’nın, dün Pera Müzesi’nde düzenlenen “Cumhuriyet Eğitim Zirvesi”ne katılan alanlarında uzmanların sunumlarıyla eğitimimizde yaşanan sorunlar bir bir masaya yatırılıyor.

Devamını Oku
27.05.2025
Belediyelerde suçlu yaratma isterisi

İBB başta, belediyelere yönelik, ilk operasyonların ardından yürürlüğe sokulmuş, ancak yasal itirazlar üzerinden durdurulmuş pankart, afiş yasaklarının yeniden yürürlüğe sokulması talimatları sadece bir ayrıntı.

Devamını Oku
24.05.2025
10. Yıl Marşı’ndan, gençlerden, ödleri kopuyor

10. Yıl Marşı’nı, bayram günlerinde, spor yapacakları salonların çevresinde döne döne, torunlarım arkamda, tempolu yürüyüşle söylemeye bayılırdık. Doğaldır ki sizlere anımsatmaya gerek yok.

Devamını Oku
20.05.2025
11. yüzyılda yazılmış dünyanın ilk romanıyla nefes almak ister misiniz?

Yüreğimizi yakan, yaşamımızı kuşatmış, bizi diplere çekmek isteyen, birbirinden ağır gelişmelerin kıskacında, nefes alabilmek üzere ne yapmak istersiniz?

Devamını Oku
17.05.2025
İnadına, çağdaş yaşama dönük çocuklar yetiştirmek

YouTube’dan, bugün yayına girecek Üç Kuşaktan Söyleşiler dizininin söyleşi konuğu Av. Olcay Ekinci Yezdani, tanıyanlarının hemen anımsayabilecekleri gibi, yazarımız Oktay Ekinci’nin ablası olmanın çok ötesinde, yaşamını bir ömür boyu çağdaş yaşama dönük seferberliğe adamış, son nefesine kadar nokta koymayı düşünmeyecekler arasından. Bir zamanlar Fatih Kız Lisesi, eğitiminin içeriğinde öne çıkmış okullar arasında başı çekenlere giriyordu.

Devamını Oku
13.05.2025
Cumhuriyet ailesinin içinde olmanın ayrıcalığı

Cumhuriyet ailesinin içinde olmanın ayrıcalığı

Devamını Oku
10.05.2025
Her gün yeni bir yıldırma operasyonu

Her gün yeni bir yıldırma operasyonu

Devamını Oku
06.05.2025
Taksim Anıtı-1 Mayıs Meydanı-Gezi Parkı paranoyası

Taksim Anıtı-1 Mayıs Meydanı-Gezi Parkı paranoyası

Devamını Oku
03.05.2025