Laikliğe aykırı anayasa değişikliği yine gündemde
Zülal Kalkandelen
Son Köşe Yazıları

Laikliğe aykırı anayasa değişikliği yine gündemde

09.06.2023 03:00
Güncellenme:
Takip Et:

Erdoğan, seçimlerden önce gündeme getirdikleri anayasa değişikliği teklifini TBMM’ye yeniden sunacaklarını açıkladı. 

Unutanlar için hatırlatalım. Söz konusu teklif, 9 Aralık 2022’de TBMM Başkanlığı’na sunulmuştu. 

AKP, MHP ve BBP’nin hazırladığı teklifte neler vardı? Onu da hatırlatalım.

Anayasanın din ve vicdan hürriyetini düzenleyen 24. maddesi için verilen değişiklik teklifi şöyleydi:

“...Temel hak ve hürriyetlerin kullanılması ile kamu veya özel kesim tarafından sunulan mal ve hizmetlerden yararlanılması, hiçbir kadının başının örtülü veya açık olması şartına bağlanamaz. Hiçbir kadın; dini inancı sebebiyle başını örtmesi ve tercih ettiği kıyafetinden dolayı eğitim ve öğrenim, çalışma, seçme, seçilme, siyasi faaliyette bulunma, kamu hizmetlerine girme ile diğer herhangi bir temel hak ve hürriyeti kullanmaktan ya da kamu veya özel kesim tarafından sunulan mal ve hizmetlerden yararlanmaktan hiçbir surette yoksun bırakılamaz. Bu nedenle kınanamaz, suçlanamaz ve herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulamaz. Alınan veya verilen bir hizmetin gereği olan kıyafet söz konusu olduğunda Devlet, ancak dini inancı sebebiyle kadının başını örtmesini ve tercih ettiği kıyafetini hiçbir surette engellememek şartıyla gerekli tedbirleri alabilir.”

Anayasanın aileyi düzenleyen 41. maddesi için değişiklik önerisi ise aşağıdaki gibiydi:

“Aile, Türk toplumunun temelidir. Evlilik birliği, ancak kadın ile erkeğin evlenmesiyle kurulabilir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar. Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir. Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.”

CİNSİYET VE İNANÇ AYRIMI YAPAN TEKLİFLER 

AKP’nin cinsiyet ve inanç ayrımı yaparak anayasaya, laikliğe, demokrasiye ve yaşam tarzına yeni darbeler vuracak bu iki değişiklik teklifi de geçen dönem, TBMM Anayasa Komisyonu’nda geldiği şekliyle kabul edilmişti. 

Başlığı “ailenin korunması, evlilik birliği ve çocuk hakları” şeklinde değiştirilen 41. maddeye, “Evlilik birliği ancak kadın ile erkeğin evlenmesiyle kurulabilir” hükmü eklemişti. 23 Aralık 2022’de bu köşede yazdığım yazıda da dikkat çektiğim gibi, teklifte evlilik birliğinin kadın ve erkekten oluşmasının zorunlu olduğu söylenirken kaç kadın ve erkekten oluştuğu belirtilmiyor. Bu şekilde çokeşliliğin önü açılabilir! 

Ayrıca evlilik yaşı da belirtilmediği için bu Medeni Kanun ile uyumsuzluk yaratabilir.

AKP’nin 24. madde için önerdiği değişiklik ise türban ile birlikte, çarşaf ve peçeye de kamuda serbestlik kazandırma sonucunu yaratıyor.

TBMM’DEKİ SİYASAL İSLAMCILARIN SAYISI 360’I GEÇİYOR

Değişiklik teklifinin Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilmesi için 400, referanduma götürülmesi içinse en az 360 milletvekilinin onayını alması gerekiyor. Ama yeni oluşan milletvekili dağılımını düşünürseniz CHP tarafından TBMM’ye sokulan 38 siyasal İslamcıyı da eklediğinizde Cumhur İttifakı’nın 323 milletvekili ile birlikte zaten 361’i buldukları ortada.

Ayrıca İYİ Parti, HDP ve CHP’nin de bu teklif karşısında bugün nasıl bir tavır alacağını bilmiyoruz.

Bildiğimiz tek şey şu: İktidarın anayasa değişikliğinin içeriği ortaya çıktıktan sonra kadın örgütleri, ve hukukçular, laikliğe aykırı, ayrımcılığı ve eşitsizliği derinleştiren, medeni hakları gasp eden teklifin tüm muhalefet partileri tarafından reddedilmesi çağrısıyla açıklamalar yapmıştı. 

Biz laik Cumhuriyetten ve Aydınlanmadan yana vatandaşlar olarak direneceğiz elbette ama ilkesiz siyaset devam ettiğinden bundan sonra ülkede yaşanacak gelişmeler konusunda artık çoğu şeyi bilmiyoruz. 

Yazarın Son Yazıları

Böyle medya varken Trump’a ne gerek var ki!

İktidar yandaşı medyanın halini anlatmaya pek gerek yok.

Devamını Oku
05.10.2025
180 derece savrulanlar!

2024 yılının 1 Ekim gününden 2025’in 1 Ekim gününe kadar geçen tam bir yılda Türkiye’de siyasette büyük bir kasırga yaşandı ve zemini sağlam olmayanlar 180 derece savruldu.

Devamını Oku
03.10.2025
Camide cihat, ticarette takiye mi?

Tarih 26 Eylül 2025. Yer Çamlıca Camisi. Cuma namazı sonrasında camide elinde mikrofon birisi konuşuyor...

Devamını Oku
01.10.2025
Türkiye emperyalizmin kıskacında!

Erdoğan’ın altı yıl sonra Beyaz Saray’da Trump ile görüşmesi, tarihe skandallarla geçti.

Devamını Oku
28.09.2025
Kuyu tipi hapishane işkencedir!

Gazetecilere hapishanelerdeki mahkûmlardan çok sayıda mektup gelir.

Devamını Oku
26.09.2025
Emperyalizmin teröristleri

New York’ta Concordia Zirvesi’nde bir oturum...

Devamını Oku
24.09.2025
Ahlakçıların ahlaksızlığı

Son birkaç hafta içinde Türkiye’de kültür ve sanat alanındaki baskı iyice arttı.

Devamını Oku
21.09.2025
Eğitiyor, donatıyor, destekliyor!

Kim kime yapıyor bunu?

Devamını Oku
19.09.2025
İkinci Cumhuriyetçiler ve CHP

T24 internet sitesi, üç gün önce Hasan Cemal’in “Özgür Özel Tandoğan’dan haykırıyor, tam bir heyecan fırtınası, gözlerim yaşarıyor!” başlıklı bir yazı yazdığını duyurdu.

Devamını Oku
17.09.2025
Bahçeli’ye sorular ve bir gencin isyanı

"Sosyal medyanın kökü kazınmalı."

Devamını Oku
14.09.2025
Üniversiteye hazırlanan bir gençten mektup

Her gazeteci gibi ben de okuyucularımdan çok sayıda ileti alıyorum.

Devamını Oku
12.09.2025
Demokrasicilik, koltuk kavgası ve sınıf kavgası

Herkes bir koltuğun peşinde.

Devamını Oku
10.09.2025
Açılım ve çelişkiler

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne operasyon düzenlenen 19 Mart’tan bu yana iktidarın CHP’ye yönelik baskısını artırması, deyim yerindeyse dört taraftan kuşatmak için yoğun bir çaba harcaması, aynı anda açılım süreci devam ederken bazılarınca çelişkili bulunuyor.

Devamını Oku
07.09.2025
Bunun adı totalitarizm!

Önce bir gerçeğin altını çizelim...

Devamını Oku
05.09.2025
Ortadoğu kazanı fokurduyor

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) bugünlerde çok hareketli, Türkiye’den bölgeye giden gidene...

Devamını Oku
03.09.2025
Büyük zaferin 103. yılında yol ayrımı

Dün kutladığımız 30 Ağustos Zafer Bayramı, emperyalizme karşı vatan savunması için bir dönüm noktasıdır; Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsız, özgür ve laik bir ülke olarak kurulmasını sağlayan yol, 103 yıl önce Dumlupınar’daki direnişle sağlanmıştır.

Devamını Oku
31.08.2025
Toplumu neye razı etmeye çalışıyorsunuz?

Son bir haftada açılım sürecinde neler oldu?

Devamını Oku
29.08.2025
Birileri tıka basa yerken diğerleri açsa!

Yer Hatay. Termometreler 45 dereceyi aşarken 16 yaşında tarım işçisi bir çocuk, günlük 650 lira kazandığını söyledi ve ekledi...

Devamını Oku
27.08.2025
Yasayla çelişen bir genelge daha!

Sokak hayvanları konusunu yıllardır kangren haline getirenlerin cephesinden yeni bir karar duyuruldu.

Devamını Oku
24.08.2025
Fırıldak olmayın!

TV kanallarından birinde bir politikacı, AKP’ye geçen belediye başkanlarından biri hakkında konuşuyor...

Devamını Oku
22.08.2025
Cuma hutbeleri anayasal düzene aykırı olamaz!

Son yıllarda yaşanan bir sorun var.

Devamını Oku
20.08.2025
İlkesiz siyaset 3

İlkesiz Siyaset başlığını taşıyan ilk yazımı, muhalif kanattaki siyasetçilerin, o dönemde CHP genel başkanı olan Kılıçdaroğlu ve HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar’ın Erbakan’ı anma töreninde ona övgüler yağdırması üzerine yazmış ve Millet İttifakı’ndaki ilkesizliği eleştirmiştim.

Devamını Oku
17.08.2025
Algı manipülasyonuna hayır!

Gazetecilik, kamuoyunun görüşünü doğrudan etkileyen bir meslek.

Devamını Oku
15.08.2025
Hayvan cehennemi

Mardin’de bir araba bir eşeğe çarptı ve yanında yavrusu bulunan anne eşeği öylece bırakıp kaçtı.

Devamını Oku
13.08.2025
26 Kasım 2023’ten beri yanıt bekleyen sorum

Öcalan açılımının komisyon üyeleri, cuma günkü ikinci toplantının tam kapalı olmasını oybirliğiyle kabul etti.

Devamını Oku
10.08.2025
‘Aşiretçi, ümmetçi sol’ zırvası!

Türkiye’deki temel sorunun bir sınıf sorunu olduğunu görmezden gelenler...

Devamını Oku
08.08.2025
Açılım ve ‘yeni sol’ tasarımı

3 Ağustos Pazar günü ortaya atılan bir iddia var...

Devamını Oku
06.08.2025
Niye üyelerin önüne sandık konulmadı?

Cumhurbaşkanı adayını belirlemek için bütün ülkede, hatta yurtdışında bile üyelerinin önüne sandık koyan, üye olmayanlar için de dayanışma sandıkları kuran CHP...

Devamını Oku
03.08.2025
‘Cunta’ dedikleriyle masaya oturmak...

İlk iki Yenikapı faciası, Kılıçdaroğlu döneminde yaşandı.

Devamını Oku
01.08.2025
Komisyon tuzağı

Haftalardır TBMM’deki açılım komisyonu konuşuluyor.

Devamını Oku
30.07.2025
Dinci/etnikçi anayasa, üst kimlik İslam!

AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dün açılım konusunda yaptığı konuşma, bu köşede yazdığım her satırın doğru olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Devamını Oku
13.07.2025
Bu perde böyle kapanmaz!

Türkiye’de AKP-MHP-DEM tarafından halka “PKK’nin silah bıraktığı” söylenip anayasa değişiklikleri için zemin hazırlanmaya çalışılırken aynı anda...

Devamını Oku
11.07.2025
Habur’dan Süleymaniye’ye...

DEM Parti İmralı heyeti üyeleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar, haftaya Saray’da AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşerek başladı.

Devamını Oku
09.07.2025
Gaflet, dalalet ve hıyanet!

Duymayan kaldı mı bilmiyorum ama Colani’nin (ya da şimdiki adıyla Ahmet eş Şara) ABD beslemesi kukla bir başkan olduğu, ABD kaynaklarınca da doğrulandı.

Devamını Oku
06.07.2025
Şeriatçı kışkırtmayı reddedenler ve kullananlar

LeMan dergisinin karikatürü üzerinden başlatılan komplo, şeriatçıların umduğu sonucu verdi.

Devamını Oku
04.07.2025
Ülke cayır cayır yanıyor; yobazlıktan, gericilikten!

Yine bir yaz, yine her yer alev alev... Bilecik, Sakarya, İzmir, Hatay, Antalya...

Devamını Oku
02.07.2025
CHP’de yaşananların ardında ne var?

Yine duyumlar, dedikodular ve kulis bilgilerinin havada uçuştuğu günler! Kapalı kapılar ardında birtakım planların yürütüldüğünün işareti bu. Benzerini Millet İttifakı’nın cumhurbaşkanı adayının açıklanması sırasında yaşadık, sonrasında olanları hepimiz biliyoruz...

Devamını Oku
29.06.2025
Düşün çocukların yakasından!

İktidar zorunlu eğitimi kısaltma çabası içinde ya, MÜSİAD (Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği) durur mu, başkan Burhan Özdemir anında AKP’nin imdadına yetişti ve yeni bir model önerdi.

Devamını Oku
27.06.2025
Teslimiyetten ateşkese!

“KOŞULSUZ ŞARTSIZ TESLİMİYET” Donald J. Trump (17 Haziran saat 19.48, X platformunda Trump’ın paylaşımı.)

Devamını Oku
25.06.2025
Türkiye, ümmetçi bir din devleti olmayacak!

AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan, asıl niyetini hiç gizlemiyor ve zaman zaman hatırlatıyor.

Devamını Oku
22.06.2025