Geçtiğimiz hafta, Beyoğlu’nda artık parmakla gösterilen tarihi binalarından biri olan Metro Han’da, Cumhuriyet gazetesi yazarı Zeynep Oral üstüne yapılmış olan Bir Babıâli Zirvesi belgeselini izledik. Belgeselin fikir babası ve yapımcısı gazeteci Nazım Alpman’ın yanı sıra; Habitat TV ve belgeselin yönetmeni Murat Toy, ekip arkadaşları ve de sevgili Zeynep’le o akıcı röportajı yapan Merve Küçüksarp Babıâli zirvesini bizlerle paylaşan isimler.
GENÇLİK YILLARI
Güzel bir aile, güzel bir çocukluk, İzmir-İstanbul arasında yaşanan hareketli, neşeli yılların İzmir Amerikan Kız Koleji’nden sonra Fransa’ya kadar uzanışı... Paris Yüksek Gazetecilik Okulu’nu bitiren Zeynep tiyatroya meraklıdır ama ailesi bu fikre sıcak bakmadığı için tiyatronun kuram yönüne ağırlık verir; Sorbonne Üniversitesi Tiyatro Bölümü’ne devam eder. Bir süre sonra dönmesi gerekir İstanbul’a... Bu arada, öğrencilik yıllarında Cumhuriyet’e yolladığı “Paris Mektupları” basılır. Gazeteciliğin ilk adımlarıdır bunlar...
Mimar Ahmet Oral’la tanışmalarını ve yapılan aşk evliliğini keyifle anlatır Zeynep Oral söz konusu belgeselde. Her anlamda güzel bir insandır Ahmet Oral da... Pırıl pırıl iki erkek evlat ve bugün Zeynep’i adeta arkadaşları, sırdaşları olarak kucaklayan 7 torun...
BAŞARILAR, BAŞARILAR
1968-2001 Milliyet gazetesinde eleştirmen, köşe yazarı olarak çalıştığı yıllardır Zeynep Oral’ın... Milliyet Sanat dergisinin kurucuları arasında yer almış ve yöneticiliğini de yapmıştır bu derginin. Bir gazete ve dergiyle 30 küsur yıl zevkle, sevdayla öğür olmak, kendini bu yayın organlarının bir parçası addetmek insanı zenginleştiren bir duygudur. Ne var ki 2001’de yaşanan yönetim değişikliği sonucu 12 gazeteciyle birlikte işten çıkarılır Oral... Elbette ki sarsılacaktır. Sarsılır da... Yaşadığı depremi 2006’da yazdığı Meslek Yarası adlı kitabında anlatır…
Şu noktada gerek yok sözünü etmeye o günlerin. Zaten Zeynep de etmiyor... O olaya dair en güzel anı İlhan Selçuk’un derhal kendisini arayarak Cumhuriyet gazetesinde yazmasını teklif etmesidir. Ve ne güzel ki o günden bugüne “Esintiler” köşesinden haftada üç gün sesleniyor okurlarına Zeynep Oral…
BİR GÜÇLÜ İNSAN VE KALEM
Hintli bir bilge; “İnsana şans bazen yardım eder” demiş. “Çalışmak ise her zaman.” Evet, çalışmak, okumak, öğrenmek, öğretmek sevgili Zeynep Oral’ın hayatının mottosu... Nasıl mı? Eleştiriler, anılar, söyleşiler, tartışmalar, sorgulamalar...Toplumsal, ekonomik, politik sorunların sanatla, sanatçıyla ayrı düşünülemeyeceğini vurgulayan duyarlı bir kalemdir. Atatürk’ün yolunda giden bir Cumhuriyet aydınıdır Zeynep...
Melih Cevdet Anday’dan Yaşar Kemal’e, Aziz Nesin’den Genco Erkal’a, Joan Baez’e, Tuncel Kurtiz’e o kadar çok isim var ki hayatında yer etmiş... Nâzım Hikmet Vakfı, KA-DER, Türkiye-Yunanistan Dostluk Derneği, Türkiye Tiyatro Eleştirmenleri Birliği, Winpeace, PEN Türkiye Yazarları Derneği gibi birçok sivil toplum örgütünün kuruluş ve yönetiminde yer alan ve haliyle bu çalışmaları nedeniyle yurtiçinde ve dışında ödüllendirilen bir isimdir.
KİTAPLARI ARASINDA DOLAŞIRKEN
1992 yılında yazdığı Tutkunun Romanı: Leyla Gencer İngilizce, Fransızca ve İtalyancadan sonra bu yıl da Rusçaya çevrildi... Ulusal ve uluslararası sanat çevrelerinin öncü isimleriyle yaptığı buluşmalar, söyleşiler sanat dünyamız için ayrı bir zenginlik kaynağı. Örneğin; Yeryüzü Yurdum Benim kitabında Tibet’ten Küba’ya uzanırken Bu Cennet Bu Cehennem’de “Fırat’ın bir o yanındayım, bir bu yanında” diyor... Esintiler 90’lı Yıllar’da şiddetle, kadın sorunlarıyla, şeriatla hesaplaşıyor... Bu sorunlar bugün de giderek tırmanıyor ve dolanıyor yazarın kalemine dün olduğu gibi…
O Güzel İnsanlar ve O Büyülü İnsanlar’ı 2025’te O Çılgın İnsanlar takip ediyor... Bu insanların hepsi de Zeynep Oral’ın tanımıyla yaratıcılıklarını daha güzel, daha doğru, daha aydınlık, daha adil, daha insanca bir dünya yaratmanın hizmetine vermiş kültür ve sanat insanları…
Evet, daha söyleyecek sözüm çok ama yerim yok... Başarılı çalışmalarının devamını diliyorum değerli dostum Zeynep Oral...
